Otizm Spektrum Bozukluğu Nedir?

Otizm spektrum bozukluğu, doğuştan gelen ya da yaşamın ilk yıllarında ortaya çıkan karmaşık bir nöro-gelişimsel farklılıktır. Otizmin, beynin yapısını ya da işleyişini etkileyen bazı sinir sistemi sorunlarından kaynaklandığı düşünülmektedir. Otizm göstergeleri genellikle 2 veya 3 yaşlarında ortaya çıkar. Bazı ilişkili gelişim gecikmeleri daha erken görünebilir ve çoğu zaman 18 ay gibi erken bir zamanda teşhis edilebilir. Araştırmalar erken müdahalenin otizmli insanlar için daha sonraki yaşamda olumlu sonuçlara yol açtığını göstermektedir.

Otizm Spektrum Bozukluğunun Belirtileri Nelerdir?

-Göz teması ya yoktur ya da kısıtlıdır.

– Adı ile seslenince tepki vermezler

– Aşırı hareketli veya hareketsiz olabilirler.

– İlişkileri geliştirme ve sürdürme güçlüğü çekerler.

– Çevreleri ile ilgilenmezler.

– Sarılmayı ya da dokunulmayı sevmezler.

– Konuşma dilinin gelişiminde gecikme ya da hiç konuşmama görülür.

– İnsanların yerine cansız varlıklarla ilgilenirler.

– Topluluk içinde yaşıtları ile diyalog kurmazlar, oyunlara katılmazlar, kendilerini izole ederler.

– Konuşmayı öğrenseler bile hep aynı kelimeyi tekrar ederler.

– Konuşmayı iletişim aracı olarak kullanmazlar

– Uygun olmayan cümleler kurar kalıp gibi konuşurlar.

– Konuşma şekilleri ve ses tonları tekdüzedir.

– İlgisiz şekilde her şeye gülebilir ve kıkırdayabilirler.

– Nesnelerin parçalarına olan ısrarlı saplantı (örneğin sürekli arabanın tekerleği ile oynamak) vardır.

– Bazı objelere aşırı bağlanabilirler.

– Düzen takıntıları vardır. Rutinleri bozulduğunda hırçınlaşabilirler.

– Tekrarlayan bir hareketi örneğin el çırpma, zıplama, kendi etrafında dönme, sürekli öne arkaya sallanma, kanat çırpma gibi yaparlar.

– Normal çocuklar gibi hayal kurarak oyun oynamazlar.

– Sosyal ortamlarda aşırı korkuya kapılıp tepki verebilirler.

– Sıklıkla yemek yeme bozukluğu gösterirler.

– Kendilerine ve etrafındaki eşyalara zarar verebilirler.

– Tehlikeye ve acıya karşı duyarsızdırlar.

– Espri veya imayı anlama yetenekleri yoktur.

– Normal öğrenme metotlarına duyarsızdırlar.

OTİZM TEDAVİSİ

Otizm yaşam boyu süren bir durumdur ve temel belirtilerini tedavi eden bir ilaç tedavisi yoktur. Otizm tedavisinde erken teşhis ve tedavi büyük önem taşır. Tedavinin amacı otizmli bireyin sosyal ve bireysel yeteneklerini geliştirmektir. Bu amaçla davranışsal eğitim ve özel terapiler uygulanır. Uygulanacak tedavide aile faktörü ve tedavinin aileye uygun olması çok önemlidir. Konuşma terapisi, motor yetenekleri artırmaya yönelik terapiler, sosyal iletişim becerisini kazandırmaya yönelik terapiler uygulanan tedaviler arasındadır.

Otizm sizin hatanız değil!

Otizm, günümüzde rastlanan en yaygın nörolojik bozukluktur ve Hastalıkları Kontrol Etme ve Önleme Merkezi (Centers for Disease Control Prevention)’nin verilerine göre 2006 yılında her 150 çocuktan 1’inin otizm tanısı aldığı tahmin edilirken, son bilgiye göre her 54 çocuktan 1’inin otizm tanısı aldığı tahmin edilmektedir. Otizm tüm ırklarda, etnik gruplarda ya da sosyal statüsü farklı gruplarda görülebileceği, ailenin gelir durumu, yaşam biçimi ve eğitim düzeyi ile otizm spektrum bozukluğu arasında bir bağ olmadığı vurgulanmaktadır. Cinsiyetle ilişkili olarak farklı görülme sıklığı bilgileri bulunmasına rağmen, ortak görüş, erkeklerde kızlardan daha fazla görüldüğüdür. Otizm tanısı alan çocukların çoğunda değişik derecelerde öğrenme güçlüğü ve zeka geriliği de görülebilir. Amerikan Psikiyatri Birliği’nin yayımladığı kılavuza (DSM-V’e) göre Otizm, “Otizm Açılımı Kapsamında Bozukluk” olarak adlandırılıp, iki alandaki yetersizlikle kendini göstermektedir (APA, 2013):

  • Toplumsal İletişim ve Etkileşimde Güçlükler
  • İlişki kurma ve sürdürmede zorlanma
  • Göz kontağı kuramama • Duyguları ifade edememe
  • Etkileşim başlatma ve sürdürmede zorlanma
  • Sınırlı-Yineleyici Davranış Örüntüler (Tekrarlayıcı Davranışlar) • Basmakalıp ve tekrarlayıcı motor hareketler
  • Aynılıkta ısrar, rutine sıkı bağlılık
  • Sınırlı ve yoğun ilgi alanı
  • Duyusal az veya çok uyarılma